Przed wojną i po wojnie. Tak kiedyś obchodzono Andrzejki w Warszawie [ZDJĘCIA]

My obchodzimy Andrzejki pełne wróżb, mieszkańcy Bułgarii - Dzień Niedźwiedzia. Natomiast w Rumunii andrzejkowy wieczór to czas grozy. Dlatego przed drzwiami mieszkań układa się czosnek, po to, aby odstraszył złe duchy. Tegoroczna zabawa andrzejkowa już w ten weekend, dlatego przypominamy, jak przed laty warszawiacy obchodzili ten zwyczaj.

W pierwszej kolejności obejrzyjcie najstarsze zdjęcie z Andrzejek, które zachowało się w bazie Narodowego Archiwum Cyfrowego. Powstało w 1930 roku. Niestety nie wiadomo, gdzie zostało zrobione, ale jak wskazuje źródło fotografia pojawiła się w Ilustrowanym Kurierze Codziennym, więc zapewne powstało na zamówienie dziennika.

Spodobało ci się? Polub nas

Wlewanie wosku na wodę / Warszawa rok 1930Wlewanie wosku na wodę / Warszawa rok 1930 Narodowe Archiwum Cyfrowe / Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji Narodowe Archiwum Cyfrowe / Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Jak widać na kolejnych zdjęciach - tym razem z lat 60., kiedyś dużo większą wagę przywiązywaliśmy do wróżb, m.in. do lania wosku.

Andrzejki w kawiarni 'Nowy Świat' przy ulicy Nowy Świat 61 w WarszawieAndrzejki w kawiarni "Nowy Świat" przy ulicy Nowy Świat 61 w Warszawie Narodowe Archiwum Cyfrowe Narodowe Archiwum Cyfrowe

W stolicy dużą popularnością cieszyły się imprezy andrzejkowe organizowane w kawiarni "Nowy Świat" (znajdującej się pod nr 61). W owym czasie należała do jednej z ulubionych przez warszawiaków. Tu m.in. odbywały przedstawienia Kabaretu "Dudek" założonego przez Edwarda Dziewońskiego.

Andrzejki w kawiarni 'Nowy Świat' przy ulicy Nowy Świat 61 w WarszawieAndrzejki w kawiarni "Nowy Świat" przy ulicy Nowy Świat 61 w Warszawie Narodowe Archiwum Cyfrowe Narodowe Archiwum Cyfrowe

Zabawa, którą pokazujemy na zdjęciach odbyła się w 1966 roku. Tego wieczoru wystąpiła m.in. Teresa Tutinas, piosenkarka szczególnie popularna na przełomie lat 60. i 70, jej największy przebój to "Jutro Warszawa" z filmu z filmu "Paryż - Warszawa bez wizy".

Teresa Tutinas podczas śpiewu.Teresa Tutinas podczas śpiewu. Narodowe Archiwum Cyfrowe Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem.

Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były tylko dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki). Początkowo andrzejki traktowano bardzo poważnie, a wróżby odprawiano tylko indywidualnie, w odosobnieniu; w czasach późniejszych przybrały formę zbiorową, organizowaną w grupach rówieśniczych panien na wydaniu, zaś współcześnie przekształciły się w niezobowiązującą zabawę gromadzącą młodzież obojga płci.

Co ciekawe pochodzenie andrzejkowych wróżb nie jest do końca znane. Źródła historyczne wskazują na starożytną Grecję (od imienia Andrzej: Andress i greckich słów aner, andros oznaczających męża, mężczyznę). Natomiast pierwsza polska wzmianka na ten temat pojawiła się w 1557 roku.

Więcej o: