"Ponoć, kapliczkę ustawiono na pamiątkę śmierci mieszkanki, którą gestapo wyrzuciło przez okno." [PRZEWODNIK] po praskich kapliczkach

Niektóre, stoją w zapuszczonych podwórkach, ozdobione girlandami kwiatów, kolorowymi lampkami, czy klombami z opon. Inne, kryją się w ścianach kamienic, część znalazła swoje miejsce na skrzyżowaniu dróg. Każda z nich kryje swoją historię. Przybliżamy kilka z nich.

Motywy powstania kapliczek w większości przypadków są podobne - podziękowanie za ocalenie podczas wojny, za ocalenie z choroby, na pamiątkę czy podziękowanie. - Historia praskich kapliczek wiąże się przede wszystkim z okupacją - mówi Marcin Strachota, przewodnik warszawski. - Mieszkańcy kamienic mieli utrudniony dostęp do kościołów - łapanki, godzina policyjna. Żeby móc się swobodnie modlić, stawiano kapliczki praktycznie na każdym podwórku. Stawały się swoistymi podwórkowymi kościołami - opowiada Strachota.

"Godzina policyjna zaczynała się mniej więcej od godz. 19 lub 20. Bramy domów zostały zamknięte, nikt nie wychodził na ulicę pod groźbą śmierci. I kiedy tylko nastała niezwykła cisza, zza zamkniętych bram i podwórek rozlegały się śpiewy modlitewne mieszkańców poszczególnych domów. To z bram domów przy Stalowej, Ząbkowskiej, Wileńskiej płynęły słowa (...) "Słuchaj Jezu jak Cię błaga lud..." wspomina Paweł Elsztein w książce "Moja Praga".

Kapliczki powstawały nie tylko na Pradze ale w całej Warszawie, jednak po Powstaniu Warszawskim, zostało ich niewiele. Pragę, powstanie oszczędziło, pozostały również kapliczki.

Matka Boża Niepokalana

Jedna z przydrożnych kapliczek, znajduje się na ul. Międzyborskiej, przy al. Stanów Zjednoczonych. Murowana, z dwuspadowym dachem, wewnątrz której znajduje się figura Matki Bożej Niepokalanej. Wnętrza kapliczki strzegą metalowe drzwiczki, nad którymi widnieje AD 1892. Jak głosi legenda, w tym miejscu żegnano i grzebano Polaków poległych podczas bitwy pod Olszynką Grochowską w 1831r.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

- Pani sobie nie wyobraża, jaka siła jest w tej kapliczce - opowiada mieszkanka Grochowa. - Myśmy się tu sprowadzili w 1956 roku, tu pole wszędzie było i krowy się pasły. Myśmy, przy tej kapliczce, w mrozie pasterkę odprawiali - wspomina mieszkanka.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

- Za komuny dwa razy chcieli zniszczyć kapliczkę i Francuzi tu przychodzili, i wojsko i się nie udało. Wszyscy się baliśmy, że ją zburzą, a tu proszę, jaki cud, kapliczki nie zburzyli i jeszcze kościół wybudowali - opowiada pani Danuta i dodaje - jak tędy przechodzę, to zawsze proszę o zdrowie dzieci.

Matka Boża

Podwórko przy ulicy Targowej 12 kryje małą, skromną kapliczkę z obrazem Matki Bożej. Przyozdobiona przez okolicznych mieszkańców sztucznymi kwiatami, a przez naturę pnącym się winobluszczem, w jesiennej scenerii wygląda niesamowicie. Ponoć, kapliczkę ustawiono na pamiątkę śmierci jednej z mieszkanek, którą gestapo wyrzuciło przez okno.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

Św. Ekspedyt patron studentów

Kapliczki umieszczano również w ścianach kamienic. Jedna z nich, figurka św. Ekspedyta mieści się na ul Grochowskiej 263. Ustawiona nad bramą kamienicy w latach 30-tych XX wieku, przedstawia rzymskiego żołnierza, trzymającego w dłoniach krzyż i palmę, a nogą depczącego kruka.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

Jedna z legend głosi, że świętemu w dniu, w którym zdecydował się nawrócić na chrześcijaństwo ukazał się diabeł pod postacią kruka, nakłaniając go, aby odłożył realizację swojego postanowienia na następny dzień. Św. Ekspedyt zmiażdżył ptaka swoją stopą, oświadczając: "Zostanę chrześcijaninem dzisiejszego dnia". Dlatego depcze kruka kraczącego po łacinie cras, czyli jutro, a na krzyżu wskazuje napis hodie, tzn. dzisiaj.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

Figurkę katolickiego świętego w stroju rzymskiego legionisty umieścił nad bramą żydowski kamienicznik. Chciał, by polskim lokatorom dobrze się tu żyło. Jest to jedna z dwóch figur św. Ekspedyta na Grochowie, druga znajduje się przy. ul. Chłopickiego 34.

W 2007 r. staraniem wspólnoty mieszkaniowej z Grochowskiej 263 figurka została wpisana do rejestru zabytków oraz została odrestaurowana.

Matka Boska Niepokalana

Na Szmulkach, w bramie przy ul. Brzeskiej 9, znajduje się kapliczka, która powstała w okresie okupacji hitlerowskiej. Odnowiona, pomalowana szarą farbą, wewnątrz skrywa figurkę Matki Boskiej Niepokalanej.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

Matka Boska Praska

Z ul. Brzeskiej przez bramy osiedla możemy się przedostać na ul. Targową. Tu, pod nr 62, wśród zieleni i sztucznych kwiatów, znajdziemy podwórkową kapliczkę Matki Bożej. Wieść niesie, że fundatorem kapliczki był niezbyt zamożny człowiek. Kupił figurkę, ustawił płotek i wkrótce dorobił się majątku.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

Okoliczni mieszkańcy nazywają figurkę Matką Boską Praską i twierdzą, że czyni cuda. Dowodem na to jest pewne tragiczne wydarzenie. Kilka lat temu w nocy wybuch pożar w kamienicy i całe mieszkanie stanęło w ogniu, ale na szczęście nikomu nic się nie stało.

Praska Madonna

Praska Madonna stoi na rozdrożu ulic: Radzymińskiej, Kawęczyńskiej, Korsaka i Ząbkowskiej. Rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem, powstała w 1908 r. dzięki składkom praskich robotników, pracowników fabryki Labor. Fabryka mieściła się przy ul. Ząbkowskiej 50 i produkowała naczynia emaliowane i wyroby metalowe. Figura miała chronić zakład przed upadkiem. Kamienny posąg Matki Bożej z Dzieciątkiem jest dziełem rzeźbiarza Feliksa Giecewicza.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

Przed wojną, rzeźba stała po drugiej stronie ul. Ząbkowskiej, jednak przeszkadzała w spokojnym przejściu ulicą i Praska Madonnę przeniesiono na drugą stronę ulicy. Stoi otoczona kutym metalowym ogrodzeniem z furtką, oparte na narożnych postumentach, na których znajdują się gazowe latarnie.

praskie kapliczkipraskie kapliczki fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

W 2008 r. dzięki inicjatywie Elżbiety i Adama Józikowskich, mieszkańców ul. Ząbkowskiej, rzeźbę odnowiono.

Matka Boska z Dzieciątkiem

Jedna z najmłodszych kapliczek stoi przy ul. Białostockiej 7. Poświęcenie nastąpiło 3 maja 1998 r. przez proboszcza parafii Matki Bożej z Lourdes, ks. Edwarda Tomczyka. Jej fundatorami byli mieszkańcy osiedla i księża Marianie. Teren, na którym stoi figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem, otoczony jest metalowym płotkiem. Ponoć, część mieszkańców bloku proponowała, by zmniejszyć teren zajmowany przez kapliczkę a uzyskane w ten sposób miejsce przeznaczyć na parking. Pomysł nie został zrealizowany.

Matki Boskiej z DzieciątkiemMatki Boskiej z Dzieciątkiem fot. Elżbieta Balano fot. Elżbieta Balano

Korzystałam z serwisu twoja-praga.pl

Więcej o: