Warszawa. "Teatry, teatrzyki, kina, jak zwykle pełne". TAK gazety pisały o wybuchu wojny

1 września 1939 roku wojska niemieckie przekroczyły granice Polski, rozpoczynając II wojnę światową. Jak media zareagowały na tak ważny w historii świata moment? Co czuli nasi rodacy i jaki nastrój panował w stolicy? Zobaczcie nagłówki najważniejszych gazet.
Warszawski Dziennik Narodowy, 1 września 1939. Warszawski Dziennik Narodowy, 1 września 1939. polona.pl

Warszawski Dziennik Narodowy: Szaleńcze propozycje "pokojowe" Hitlera

31 sierpnia o godz. 0.30 w nocy Adolf Hitler podpisał rozkaz wyznaczający termin ataku na Polskę na 1 września, godz. 4.45.

Chcesz wiedzieć szybciej? Polub nas

Szaleńcze propozycje "pokojowe" Hitlera - to tytuł rozkładówki na pierwszej stronie Warszawskiego Dziennika Narodowego.

obszar Pomorza, ciągnący się od morza wschorniego aż do linii Kwidzyń-Grudziądz ?0 Chełmża ?0 Bydgoszcz.
Całkowita mobilizacja floty Angielskiej
Szaleńczde propozycje ?pokojowe? Hitlera W Niemczech powołano radę ?obrony? Rzexzssobszar Pomorza, ciągnący się od morza wschorniego aż do linii Kwidzyń-Grudziądz ?0 Chełmża ?0 Bydgoszcz. Całkowita mobilizacja floty Angielskiej Szaleńczde propozycje ?pokojowe? Hitlera W Niemczech powołano radę ?obrony? Rzexzsszy.

Zwrócono też uwagę na okólnik, który wydał Ks. Biskup warmiński Kaller zakazujący odprawiania polskich nabożeństw. Opublikowano również list pasterski "Kto służy Ojczyźnie - ten służy Bogu" Ks. Biskupa Cz. Kaczmarka. "Nieprzyjaciel stoi u naszych bram. Chce nam odebrać wolność, za którą płaciliśmy krwią i bez której nie możemy żyć. Świętym obowiązkiem każdego Polaka i Polki jest bronić Rzeczpospolitej do upadłego".

W gazecie zacytowano depeszę berlińskiego korespondenta "Daily Telegraph", który donosił, że wśród ludności cywilnej w Rzeszy panuje wzburzenie. - Brak żywności i innych artykułów pierwszej potrzeby, przygotowania wojenne i brak wiadomości o ostatnich podsunięciach wytworzyły te nastroje. Jest rzeczą jasną, że Niemcy przegrywają ostatnie studium wojny nerwów - pisał dziennikarz.

Express Poranny, 1 września 1939. Express Poranny, 1 września 1939. polona.pl

Express Poranny: Nikczemność, która przerazi świat

Express Poranny pierwszą stronę numeru poświęcił oburzającym żądaniom Hitlera i wymienił: 16 haniebnych propozycji Niemiec dla Polski. Krzyczał z okładki wprost: "Nikczemność, która przerazi świat."

Express Poranny, 1 września 1939.polona.pl

Jednak w tym samym wydaniu uspokajano, że Europa mobilizuje siły zbrojne na lądzie, morzu i w powietrzu. "Cała potęga Anglii gotowa do odparcia najgwałtowniejszego ataku" - pisano.

Przekonywano również, że warszawiacy wykazują niebywały spokój. "W bankach i kasach oszczędności ruch normalny, ani śladu zdenerwowania". Nie ma żadnych kolejek przed sklepami, bo też nie ma obawy, iż zabraknie żywności. Przejdźmy się rankiem po nowych dzielnicach, po Grochowie, po Saskiej Kępie. W dalszym ciągu trwają roboty budowlane, przerzedziły się tylko szeregi robotników, z których wielu dziś już przywdziało mundur i poszło do szeregów. Teatry, teatrzyki, kina, jak zwykle pełne. Jedynie wśród publiczności więcej, niż zazwyczaj mundurów. W mroku siedzi publiczność na tarasach kawiarnianych w Jerozolimskich Alejach".

Goniec Warszawski, 1 września 1939 Goniec Warszawski, 1 września 1939 polona.pl

Goniec Warszawski: Orędzie prezydenta Mościckiego

"Obywatele Rzeczpospolitej!

Nocy dzisiejszej odwieczny wróg nasz rozpoczął działania zaczepne wobec Państwa Polskiego, co stwierdzam wobec Boga i historii.

W tej chwili dziejowej zwracam się do wszystkich obywateli Państwa w głębokim przeświadczeniu, że cały Naród w obronie swojej Wolności, Niepodległości i Honoru skupi się dookoła wodza Naczelnego i Sił Zbrojnych, oraz da godną odpowiedź napastnikowi, jak to się już nieraz działo w historii stosunków polsko-niemieckich.

Cały Naród Polski, pobłogosławiony przez Boga, w walce o swoją świętą i słuszną sprawę, zjednoczony z Armią pójdzie ramię przy ramieniu do boju i pełnego zwycięstwa".

Gazeta Robotnicza, 1 września 1939. Gazeta Robotnicza, 1 września 1939. polona.pl

Gazeta Robotnicza: Zapowiedź upadku Hitlera?

"Historia świata nie znała dotychczas podobnych władców. Kanclerz Hitler - pisze "New Jork Herald Tribune" - zerwał wszystkie układy, które podpisał z Anglią, Francją i Polską. Biada rządowi - pisze dziennik - który, wycofując swych żołnierzy z okopów, umożliwiłby Hitlerowi jeszcze jedno małe i łatwe zwycięstwo. Z ust ludności Polski, Anglii i Francji wyrywa się jeden okrzyk, domagający się położenie kresu tym bezustannym szantażom i barbarzyńskim prześladowaniom.

Co ciekawe na pierwszej stronie dziennik tłumaczył czytelnikom ... kto wykupił całą naftę meksykańską.

Kurjer Warszawski, 1 września 1939 Kurjer Warszawski, 1 września 1939 polona.pl

Kurjer Warszawski: Zuchy i zuszki też chcą przyłożyć się do obrony

Chcesz wiedzieć szybciej? Polub nas

Poranne wydanie Kurjera Warszawskiego również zamieściło odezwę prezydenta II Rzeczpospolitej Ignacego Mościckiego. Oprócz tego napisano o kopaniu rowów przeciwlotniczych i zapasach cukru w stolicy:

"Na ul. Grójeckiej tłok. Aż tłumno od ochotników do kopania. Można by wiele osób stąd przerzucić do pomocy w Aleje Jerozolimskie, gdzie kopie wesoły, przejęty swą rolą zespół młodzików, który dorwał się nareszcie do łopaty. Jakżeby to być mogło, żeby obyło się bez ich pracy. Oho! Te zuchy i zuszki też chcą koniecznie przyłożyć się do obrony. Na terenie szpitala Św. Łazarza już drugi dzień kopią mocne, wysportowane dłonie członkiń Warszawskiego Klubu Wioślarek".

"Normalne dzienne spożycie cukru przez Warszawę wynosi około 15 wagonów, czyli 150 ton. W ostatnich dniach, w związku ze zwiększonym zapotrzebowaniem wywołanym tworzeniem zapasów, spożycie wzrosło do 50 wagonów, czyli 500 ton dziennie."