Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Sprawdziliśmy, ile przed 1939 rokiem wynosiła pensja nauczyciela, lekarza, policjanta, służby domowej, prostytutki, wojskowego, prezydenta i ministra. W stolicy żyła też grupa mieszkańców, która w ogóle nie musiała troszczyć się o pracę. Kto to był?
Nauczyciel, lekarz, policjant i minister [TAK ZARABIANO PRZED WOJNĄ] Nauczyciel, lekarz, policjant i minister [TAK ZARABIANO PRZED WOJNĄ] projekt: Marta Kondrusik

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Sprawdziliśmy, ile przed 1939 rokiem wynosiła pensja nauczyciela, lekarza, policjanta, służby domowej, prostytutki, wojskowego, prezydenta i ministra. W stolicy żyła też grupa mieszkańców, która w ogóle nie musiała troszczyć się o pracę. Kto to był?

Dozorca zamiatający podłogę. Dozorca zamiatający podłogę. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Dozorca

Dozorcy (przez mieszkańców Warszawy nazywani 'złotówą') formalnie w zasadzie nic nie zarabiali. Mieli jedynie prawo do służbowego mieszkania i pobierania opłat od lokatorów, m.in za otwieranie mieszkańcom bramy po godz. 22. Dlatego dozorcom zależało na tym, aby lokatorów było jak najwięcej wieczorem. - Dozorca, który był w tzw. dobrym domu (czyli takim, w którym mieszkali ludzie w miarę majętni i stać ich było na zabawę do późna na mieście) zarabiał więcej niż stróż w kamienicy, w której ludzie oszczędzali i nie spędzali wieczorów w domach - wyjaśnia dr Bartłomiej Brzostek z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Historyk zaznacza, że niemożliwe jest porównanie dochodów po recesji (w Polsce Wielki Kryzys nastąpił w 1935 roku) z tymi dzisiejszymi. - Ponieważ był to całkiem inny świat. Inflacji w ogóle wtedy nie było, przeciwnie - była deflacja - wyjaśnia dr Brzostek.

W grę wchodziło również wypożyczanie klucza do WC mieszczącego się na podwórku czy wpuszczanie orkiestr na dziedziniec kamienicy. Natomiast przed świętami dozorcy chodzili po domach i sprzedawali ozdoby choinkowe. W skali miesiąca nie były to duże dochody - około kilkadziesiąt złotych. Domowy budżet często ratowały żony, które zwykle dorabiały praniem, czyli nisko opłacalną pracą fizyczną.

Warszawiak miał ogromną trudność ze znalezieniem stałej pracy, dlatego wszędzie była bardzo ważna protekcja. Z powodzeniem działało odkupywanie pracy, np. jeżeli poprzedni dozorca opuszczał swoje miejsce pracy, to następny musiał mu zapłacić, aby oddał mu tę funkcję.

Wszędzie była bardzo ważna protekcja. Z powodzeniem działało odkupywanie pracy, np. jeżeli poprzedni dozorca opuszczał swoje miejsce pracy, to następny musiał mu zapłacić, aby oddał mu tę funkcję.

Dwie prostytutki na ul. Marszałkowskiej / 1925 rok. Dwie prostytutki na ul. Marszałkowskiej / 1925 rok. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Prostytutka

Najtańsze panie lekkich obyczajów za pojedynczą usługę liczyły sobie 1,5 .

Czytaj także: Kiedy centrum Warszawy było zagłębiem prostytutek? Seksbiznes i przedwojenne burdelmamy

Stanisława Kostecka jako służąca Renia i Stefan Turski jako Dozorca domu. Przedstawienie Stanisława Kostecka jako służąca Renia i Stefan Turski jako Dozorca domu. Przedstawienie "Pieniądz to nie wszystko". Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Pomoc domowa

W przedwojennej Polsce 1/3 kobiet pełniła rolę pomocy domowej, zajmowały się także opieką nad dziećmi, szczególnie w bogatych żydowskich domach. Średnia pensja służby wynosiła: niecałe 15 zł. Jednak dr Bartłomiej Brzostek podkreśla, że bardzo trudno powiedzieć, jakie były to dokładnie kwoty.- Począwszy od pracy tylko za kąt, aż do pracy dobrze wynagradzanej - wyjaśnia.

Nie wykwalifikowany robotnik zarabiał poniżej 100 zł, dniówkowy: między 30, a 60 zł miesięcznie (czyli za dniówkę - powyżej 1 zł). Natomiast robotnik wykwalifikowany oczekiwał, że będzie zarabiał powyżej 100 zł. Nie wykwalifikowany robotnik zarabiał poniżej 100 zł, dniówkowy: między 30, a 60 zł miesięcznie (czyli za dniówkę - powyżej 1 zł). Natomiast robotnik wykwalifikowany oczekiwał, że będzie zarabiał powyżej 100 zł. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Robotnik

Wiadomo, że niewykwalifikowany robotnik zarabiał poniżej 100 zł, dniówkowy: między 30 a 60 zł miesięcznie (czyli za dniówkę - powyżej 1 zł). Natomiast robotnik wykwalifikowany oczekiwał, że będzie zarabiał powyżej 100 .

Najlepiej zarabiano w przemyśle metalowym i włókienniczym. W przemyśle pracowały także 10-letnie dzieci, zarówno chłopcy, jak i dziewczynki.

Co robotnik mógł kupić za swoją pensję? Na przykład ... 317 kilogramowych bochenków chleba (cena: 30 gr), 211 kilogramów mąki (cena 45 gr), 95 kilogramów cukru i 365 litrów mleka (za 26 gr).

Woźny sejmowy przybija tabliczkę na drzwiach nowego lokalu klubowego. Woźny sejmowy przybija tabliczkę na drzwiach nowego lokalu klubowego. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Woźny

Woźny z wieloletnim stażem pracy zarabiał niewiele więcej niż: 250 .

Funkcjonariusz Policji Państwowej podczas pełnienia służby w Warszawie. Funkcjonariusz Policji Państwowej podczas pełnienia służby w Warszawie. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Policjant

Przed II wojną światową najlepiej zarabiał inspektor, jego pensja wynosiła: 700 zł. Nadkomisarz: 430 , komisarz: 335 , podkomisarz: 270 zł, aspirant: 240 , starszy przodownik: 200 , przodownik: 180 zł, starszy posterunkowy: 160 zł, posterunkowy: 150 .

Dzieci i nauczyciel matematyki w sali lekcyjnej. Dzieci i nauczyciel matematyki w sali lekcyjnej. źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Nauczyciel

- Nauczyciele żyli skromnie, ale godziwie - wyjaśnia dr Bartłomiej Brzostek. I dodaje: Za pensję 300 byli w stanie zapewnić sobie wynajem przyzwoitego mieszkania.

Natomiast naprawdę całkiem nieźle żyli pracownicy uniwersytetów, którzy osiągali dochody powyżej 1 000 . Na szczycie drabiny finansowej stał profesor, którego pensja wynosiła od 800 zł do 1500 . Nauczyciel gimnazjum państwowego w Warszawie zarabiał od 300 zł do 635,91 zł.

Przedwojenna służba zdrowia. Przedwojenna służba zdrowia. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Lekarz

Pensja lekarki (jak tłumaczy dr Brzostek - w tym zawodzie przeważały kobiety) zatrudnionej w kasie chorych oscylowała między 100, a 200 . Natomiast lekarz zarabiał dwa razy więcej.

Pracownice urzędu pocztowego w Warszawie obsługujące aparat Siemensa przeznaczony do nadawania telegramów. Pracownice urzędu pocztowego w Warszawie obsługujące aparat Siemensa przeznaczony do nadawania telegramów. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Urzędnik

Pracownicy magistratu i państwowej instytucji zarabiali powyżej 500 . Pozwalało to im na utrzymanie rodziny. Przykładowo: rodzina stróża składała się z 7 osób. Natomiast urzędnik magistracki wychowywał 2 dzieci. - Z takiej pensji można było już żyć godnie. Co prawda nie pozwalało to na kupno i utrzymanie samochodu, ale można było pozwolić sobie na wakacje, kupowanie książek, chodzenie do kina czy teatru - wymienia historyk.

Warszawski sędzia po 12 latach pracy, mający żonę i dwoje dzieci, otrzymywał blisko: 1 600 zł. Warszawski sędzia po 12 latach pracy, mający żonę i dwoje dzieci, otrzymywał blisko: 1 600 zł. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Sędzia

Pensje powyżej 1 000 zł uchodziły za bardzo wysokie. Warszawski sędzia po 12 latach pracy, mający żonę i dwoje dzieci, otrzymywał blisko: 1 600 .

Uroczystość dekoracji honorowymi odznakami Polskiego Czerwonego Krzyża oficerów i podoficerów pilotów zasłużonych na polu lotnictwa sanitarnego w gmachu Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie
Wiceminister spraw wojskowych generał Daniel Konarzewski dekoruje zasłużonych pilotów. W głębi widoczne popiersie Józefa Piłsudskiego. Uroczystość dekoracji honorowymi odznakami Polskiego Czerwonego Krzyża oficerów i podoficerów pilotów zasłużonych na polu lotnictwa sanitarnego w gmachu Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie Wiceminister spraw wojskowych generał Daniel Konarzewski dekoruje zasłużonych pilotów. W głębi widoczne popiersie Józefa Piłsudskiego. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Wojskowy

W wojsku płace przedstawiały się następująco: marszałek otrzymywał 3 000 zł, generał broni: 2 000 zł, generał dywizji 1 500 , generał brygady: 1 000 zł. Co ciekawe, samotni wojskowi zarabiali mniej niż ci utrzymujący rodzinę: pułkownik 632 zł/713 , podpułkownik: 524 /580 , major: 436 zł/490 , kapitan: 345 zł/400 , porucznik: 265 /324 , podporucznik: 206 /266 , chorąży: 230 /300 , starszy sierżant: 194 /264 , sierżant: 194 /241 , plutonowy: 151 /201 , kapral: 137 /167 zł.

Posiedzenie Sejmu w 1931 roku w sprawie ratyfikacji pożyczki kolejowej udzielonej Polsce przez Francję. Posiedzenie Sejmu w 1931 roku w sprawie ratyfikacji pożyczki kolejowej udzielonej Polsce przez Francję. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Minister

A jak wynagradzano polityków na najwyższych szczeblach administracji rządowej? Pełniący funkcję posła otrzymywał: 1500 , senator: 1800 . Co ciekawe zastępca szefa rządu zarabiał niewiele więcej, co minister. Wicepremier: 2 450 zł, a członek rządu kierujący ministerstwem: 2 000 .

Ignacy Mościcki, polski chemik, polityk, w latach 1926-1939 prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Ignacy Mościcki, polski chemik, polityk, w latach 1926-1939 prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Prezydent , premier

Najwyższy dochód był zarezerwowany dla Prezydenta Polski: 5 000 zł i premiera: 3 000 .

Hipolit Wawelberg Hipolit Wawelberg źródło: Cyfrowe Archiwum Woli

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Fabrykant, przemysłowiec czyli biznesmen

Absolutna elita. Szefowie fabryk, dużych firm, udziałowcy spółek i przedsiębiorstw międzynarodowych zarabiali miesięcznie między 5 000 zł, a 10 000 zł. Dr Bartłomiej Brzostek: Jeździli samochodami, opłacali służbę, podróżowali za granicę. Bardzo często byli to też ludzie, którzy w Warszawie tylko pomieszkiwali. Przeważnie byli właścicielami mieszkań za granicą, np. w Wiedniu czy w Paryżu.

Do takich osób należał m.in. znany niezwykle bogaty finansista i bankowiec Hipolit Wawelberg, który dzielił swoje życie między Petersburgiem, a Warszawą.

Czytaj także: Kolonia Wawelberga, dzieło marzyciela. Niesamowita historia osiedla na Woli

Kolonia Wawelberga, dzieło marzyciela. Niesamowita historia osiedla na Woli

Witold Pilecki z synem Andrzejem w zagrodzie u cieląt. Witold Pilecki z synem Andrzejem w zagrodzie u cieląt. www.pilecki.ipn.gov.pl

Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się

Ziemianin

W Warszawie żyła także specyficzna grupa mieszkańców, która w ogóle nie musiała troszczyć się o pracę. Wpływy z włości pozwalały im na wydanie na życie kilku tysięcy zł miesięcznie.

Przykładnym ziemianinem był rotmistrz Witold Pilecki, opiekujący się majątkiem Sukurcze. - Gdy ojciec przejmował majątek, wśród okolicznej ludności panował całkowity marazm. Ciężką pracą doprowadził to zniszczone gospodarstwo do stanu, w którym można by je nazwać perełką - pisze w swojej książce Andrzej Pilecki.

Pilecki, aby lepiej zarządzać gospodarstwem, ukończył wydział rolniczo-leśny Uniwersytetu Poznańskiego. Potem organizował wykłady dla chłopów, działał w Związku Kółek Rolniczych, wspólnie sąsiadami założył spółdzielnię mleczarską i straż pożarną.

* źródło: Mały Rocznik Statystyczny 1939.

Więcej o:
Komentarze (8)
Kto najlepiej zarabiał przed wojną? Lekarz, prostytutka, policjant? Zdziwisz się
Zaloguj się
  • alexcomp

    Oceniono 9 razy 5

    Faktycznie niesamowicie się zadziwiłem - na szczycie najwyższych dochodów fabrykanci i właściciele ziemscy, prezydent, niżej premier, wysoko marszałkowie i generałowie, sędziowie. A na samym dole niewykwalifikowana siła fizyczna. Teraz jest zupełnie odwrotnie. A tak na marginesie, Wyborcza zapomniała wspomnieć o handlu, cóż faktycznie zdominowanym przez Żydów, ale przecież nie ma czego się wstydzić.

  • siwywaldi

    Oceniono 9 razy 3

    Po pierwsze podajcie źródło. Po drugie określenie "przed wojną", jest mocno niemiarodajne. Po trzecie coś chyba pierdzielicie, bo mój ojciec jako piekarz zarabiał ok 300 zł/mies. a wujek jako windziarz w Hotelu Europejskim miał 120 zł plus spore "obrywy" od klientów otrzymywane w różnych walutach.

    I jakoś nijak się te wasze dane mają do zawodowych wojskowych, którzy żyli na naprawdę wysokim poziomie, brylując często w najlepszych restauracjach Warszawy

  • powracajacyzza

    Oceniono 3 razy 3

    Największym zaskoczeniem są niskie zarobki lekarek, choć z drugiej strony w tamtych czasach lekarz z kasy chorych to mógł co najwyżej pijawki albo aspirynę przepisać. Myślę, że te dane nie dotyczą chirurgów.

  • zigzaur

    Oceniono 4 razy 0

    Dla porównania zarobki z Niemiec z tego okresu:
    średnia tygodniówka robotnika przemysłowego - 25 marek w 1936, 28 marek w 1939
    średnia miesięczna pracownika umysłowego (księgowego, urzędasa) - 199 marek w 1936, 231 marek w 1939
    Żołd żołnierzy zawodowych, wynajmujących mieszkania na własny rachunek:
    sierżant 239 marek, podporucznik i porucznik od 243 do 405 marek, pułkownik 973 marki, generał broni 1700 marek
    Średnia krajowa za 1939: 167 marek.
    W czasie wojny wybitni wojskowi zarabiali więcej. Taki Rommel dostawał pensję feldmarszałka 4000 marek plus drugie tyle z osobistego uznaniowego funduszu Führera, ta dodatkowa gratyfikacja była zwolniona z pitu.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX