To jedne z najstarszych linii lotniczych na świecie. Kiedyś ich samoloty latały z... Pola Mokotowskiego

Polskie Linie Lotnicze LOT mają prawie 90 lat. Początkowo w Warszawie korzystały z lotniska na Polu Mokotowskim. Od 1934 r. samoloty zaczęły latać z Okęcia, gdzie port lotniczy działa do dziś. Zobaczcie zdjęcia pokazujące warszawskie lotniska przed wojną.
Pasażerowie przed tablicą rozkładu lotów na lotnisku na Polu Mokotowskim, 1933 r. Pasażerowie przed tablicą rozkładu lotów na lotnisku na Polu Mokotowskim, 1933 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pasażerowie przed tablicą rozkładu lotów na lotnisku na Polu Mokotowskim, 1933 r.

Polskie Linie Lotnicze LOT to jedne z najstarszych linii lotniczych na świecie. Powstały 2 stycznia 1929 r. z połączenia krajowych przewoźników (Aerolot i Aero), na początku dysponowały aż trzema samolotami. Każdy z nich mógł na pokład zabrać czterech pasażerów.

Fragment budynku portu lotniczego na Polu Mokotowskim. Widoczna tablica z napisem 'Polska Linia Lotnicza Aerolot - port Warszawa', 1926 r. Fragment budynku portu lotniczego na Polu Mokotowskim. Widoczna tablica z napisem 'Polska Linia Lotnicza Aerolot - port Warszawa', 1926 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Fragment budynku portu lotniczego na Polu Mokotowskim. Widoczna tablica z napisem 'Polska Linia Lotnicza Aerolot - port Warszawa', 1926 r.

Początkowo w Warszawie samoloty lądowały na Polu Mokotowskim.

W 1929 r. LOT otworzył loty na trasach krajowych (Warszawa-Gdańsk, Warszawa-Poznań, Warszawa-Lwów, Warszawa-Katowice, Katowice-Kraków) oraz na jednej trasie międzynarodowej (Katowice-Brno-Wiedeń).

Lotnisko na Polu Mokotowskim - widok w kierunku zabudowań Śródmieścia (1929-1939) Lotnisko na Polu Mokotowskim - widok w kierunku zabudowań Śródmieścia (1929-1939) Fuks Marian, Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Lotnisko na Polu Mokotowskim - widok w kierunku zabudowań Śródmieścia (1929-1939)

1 kwietnia 1930 r. samoloty zaczęły latać za granicę także z Warszawy - uruchomiono trasę do Bukaresztu. Kolejnymi kierunkami były Ateny, Bejrut i Helsinki.

Bufet w porcie lotniczym na Polu Mokotowskim, 1926 r. Bufet w porcie lotniczym na Polu Mokotowskim, 1926 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Bufet w porcie lotniczym na Polu Mokotowskim, 1926 r.

Decyzję o likwidacji Lotniska Mokotowskiego, które pełniło funkcję zarówno lotniska cywilnego, jak i wojskowego, podjęto już po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Nowe porty lotnicze miały powstać na Okęciu (wojskowe), na Gocławiu (cywilne) oraz na Bielanach (sportowe).

Budowa Alei Żwirki i Wigury z miasta na lotnisko na Okęciu, 1933 r. Budowa Alei Żwirki i Wigury z miasta na lotnisko na Okęciu, 1933 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Budowa alei Żwirki i Wigury z miasta na lotnisko na Okęciu, 1933 r.

Aleja została zaplanowana jako droga szybkiego ruchu łącząca nowy port lotniczy z dawnym Lotniskiem Mokotowskim.

Na początku powstała jednopasmowa droga brukowana, dopiero w latach 60. poszerzono ją i bruk zastąpił asfalt.

Uroczyste otwarcie odbyło się w sierpniu 1934 r., aleja otrzymała imię Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury - słynnych polskich lotników, którzy zginęli w katastrofie w 1932 r.

Drużyna reprezentacji lekkoatletek Rzeszy Niemieckiej po wylądowaniu na lotnisku na Okęciu, 1934 r. Drużyna reprezentacji lekkoatletek Rzeszy Niemieckiej po wylądowaniu na lotnisku na Okęciu, 1934 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Drużyna reprezentacji lekkoatletek Rzeszy Niemieckiej po wylądowaniu na lotnisku na Okęciu, 1934 r.

Na terenie Pola Mokotowskiego planowano budowę dzielnicy reprezentacyjnej im. marszałka Józefa Piłsudskiego, stąd decyzja o przeniesieniu lotniska.

Uroczystość przeniesienia lotniska na Okęcie. Z przodu siedzi prezydent Ignacy Mościcki, 1934 r. Uroczystość przeniesienia lotniska na Okęcie. Z przodu siedzi prezydent Ignacy Mościcki, 1934 r. Instytut Józefa Piłsudskiego

Uroczystość przeniesienia lotniska na Okęcie. Z przodu siedzi prezydent Ignacy Mościcki, 1934 r.

29 kwietnia 1934 r. uroczyście otwarto nowe lotnisko na Okęciu. Zjawił się sam prezydent RP Ignacy Mościcki, marszałek sejmu Kazimierz Świtalski, premier Janusz Jędrzejewicz i wielu innych polityków.

Brama triumfalna zbudowana z okazji uroczystości otwarcia portu lotniczego na Okęciu, 1934 r. Brama triumfalna zbudowana z okazji uroczystości otwarcia portu lotniczego na Okęciu, 1934 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Brama triumfalna zbudowana z okazji uroczystości otwarcia lotniska na Okęciu, 1934 r.

Po otwarciu nowy port lotniczy zaczął obsługiwać również ruch pasażerski. Projekt lotniska na Gocławiu, które miało przejąć tę rolę, ukazał się latem 1939 r. Budowy nie udało się ukończyć z powodu wojny.

Okazało się, że lotnisko jest za małe na coraz większe samoloty i znajduje się zbyt blisko centrum miasta. Lotnisko służyło jedynie jako obiekt sportowy, zostało ostatecznie zlikwidowane w 1976 r.

Samoloty radzieckie ANT-6 na lotnisku Okęcie, 1934 r. Samoloty radzieckie ANT-6 na lotnisku Okęcie, 1934 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Samoloty radzieckie ANT-6 na lotnisku Okęcie, 1934 r.

Okęcie było największym portem lotniczym II RP. Jego budowa kosztowała 10 mln zł. Powstały trzy hangary, warsztaty, garaże, kotłownia i budynek dworca lotniczego.

Uroczystość otwarcia, msza św. polowa celebrowana przez biskupa polowego Józefa Gawlinę, 1934 r. Uroczystość otwarcia, msza św. polowa celebrowana przez biskupa polowego Józefa Gawlinę, 1934 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Uroczystość otwarcia, msza św. polowa celebrowana przez biskupa polowego Józefa Gawlinę, 1934 r.

W pierwszym roku działalności lotnisko obsłużyło 10 750 pasażerów.

Budynek portu lotniczego, 1934 r. Budynek portu lotniczego, 1934 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Budynek portu lotniczego, 1934 r.

Do wybuchu wojny samoloty z Okęcia latały na sześć krajowych i 17 zagranicznych lotnisk. 

Okęcie w dniu otwarcia, 29 kwietnia 1934 r. Okęcie w dniu otwarcia, 29 kwietnia 1934 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Okęcie w dniu otwarcia, 29 kwietnia 1934 r.

Hitlerowcy podczas okupacji wykorzystywali Okęcie jako lotnisko transportowe. Stacjonowały tam m.in. niemieckie bombowce Junkers Ju 87 B.

Przed wybuchem powstania warszawskiego na lotnisku znajdowało się też 56 dział przeciwlotniczych. W okolicznych zakładach przemysłowych pracowali jeńcy wojenni i Żydzi.

Wnętrze lotniska, 1934 r. Wnętrze lotniska, 1934 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Wnętrze lotniska, 1934 r.

W godzinę "W" 1 sierpnia 1944 r. lotnisko zaatakowali żołnierze 7. Pułku Piechoty AK "Garłuch", którzy nie wiedzieli, że rozkaz został odwołany.

Atak nie powiódł się, zginęło ponad 120 powstańców, w tym wszyscy dowódcy.

Prezydent Ignacy Mościcki podczas zwiedzania lotniska w 1939 r. Prezydent Ignacy Mościcki podczas zwiedzania lotniska w 1939 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Prezydent Ignacy Mościcki podczas zwiedzania lotniska w 1939 r.

W październiku 1944 r. Niemcy zaczęli stopniowo niszczyć infrastrukturę portu lotniczego. Uszkodzili pas startowy i drogi kołowania.

Samolot Lockheed L-14 Super Electra brytyjskich linii lotniczych British Airways na lotnisku Okęcie, 1939 r. Samolot Lockheed L-14 Super Electra brytyjskich linii lotniczych British Airways na lotnisku Okęcie, 1939 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Otwarcie linii lotniczej Warszawa-Londyn, na zdjęciu brytyjski samolot

Już w marcu 1945 r. wznowiono cywilną komunikację lotniczą.

Otwarcie linii lotniczej Warszawa-Ateny. Przemawia poseł nadzwyczajny Grecji Kimon Collas, widoczny samolot Douglas DC-2 znak SP-ASL, 1936 r. Otwarcie linii lotniczej Warszawa-Ateny. Przemawia poseł nadzwyczajny Grecji Kimon Collas, widoczny samolot Douglas DC-2 znak SP-ASL, 1936 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Otwarcie linii lotniczej Warszawa-Ateny, 1936 r.

Pierwszymi liniami lotniczymi na świecie były niemieckie Deutsche Luft-Reederei. Od 1919 r. ich samoloty latały na trasie Berlin-Weimar.

Pasażerowie w poczekalni portu lotniczego Warszawa Okęcie. W głębi mapa szlaków komunikacji lotniczej, 1937 r. Pasażerowie w poczekalni portu lotniczego Warszawa Okęcie. W głębi mapa szlaków komunikacji lotniczej, 1937 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pasażerowie w poczekalni, 1937 r.

Linie Aerolot powstały w 1922 r. (jako Polska Linia Lotnicza 'Aerolloyd'), Aero - w 1925 r.

Otwarcie linii lotniczej Warszawa-Budapeszt. Fragment zabudowań portu przybranych narodowymi flagami Węgier i Polski, 1938 r. Otwarcie linii lotniczej Warszawa-Budapeszt. Fragment zabudowań portu przybranych narodowymi flagami Węgier i Polski, 1938 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Otwarcie linii lotniczej Warszawa-Budapeszt. Fragment zabudowań portu przybranych narodowymi flagami Węgier i Polski, 1938 r.

26 kwietnia 1937 LOT uruchomił linię z Helsinek przez Warszawę, Ateny do Lyddy (koło Tel Awiwu). Było to w tym czasie najdłuższe lotnicze połączenie południkowe w Europie - 4 300 km długości.

Pokazy lotnicze, klucz samolotów myśliwskich nad wieżą kontroli lotów, 1933 r. Pokazy lotnicze, klucz samolotów myśliwskich nad wieżą kontroli lotów, 1933 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pokazy lotnicze, klucz samolotów myśliwskich nad wieżą kontroli lotów, 1933 r.

Najdłuższy odcinek trasy - 1 674 km - wykonywany był z Warszawy w nocy w ciągu sześciu godzin, z jednym tylko międzylądowaniem w Atenach. Jak na ówczesny rozwój technologiczny, było to nie lada osiągnięcie.

Powitanie dyrektora PLL LOT Wacława Makowskiego po przelocie samolotem Lockheed L-14 Super Electra na trasie Los Angeles-Ameryka Środkowa-Ameryka Południowa-Atlantyk-Afryka-Rzym Powitanie dyrektora PLL LOT Wacława Makowskiego po przelocie samolotem Lockheed L-14 Super Electra na trasie Los Angeles-Ameryka Środkowa-Ameryka Południowa-Atlantyk-Afryka-Rzym Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji

Powitanie dyrektora PLL LOT Wacława Makowskiego po przelocie z Los Angeles, 1938 r.

Wacław Makowski dyrektorem PLL LOT był w latach 1930-1939. W 1938 r. dokonał (jako dowódca i pierwszy pilot) przelotu długości 24 850 km nowo zakupionym samolotem Lockheed L-14H Super Electra z Burbank pod Los Angeles przez Meksyk, Panamę, Peru, Chile, Argentynę, Brazylię, Ocean Atlantycki, Senegal, Maroko, Tunezję, Włochy do Warszawy.

Była to próba dla planowanej w 1940 r. regularnej linii Warszawa-Ameryka Południowa.


Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pomnik ku czci Józefa Piłsudskiego na lotnisku wojskowym na Okęciu Pomnik ku czci Józefa Piłsudskiego na lotnisku wojskowym na Okęciu Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pomnik ku czci Józefa Piłsudskiego na lotnisku wojskowym na Okęciu

Wysoki na 30 metrów obelisk stał przy lotnisku na Okęciu. Zaprojektowała go Józefa Mrówkowa-Ochmańska. Na słupach umieszczono trzy orły szykujące się do lotu - podczas okupacji strącono je i zastąpiono orłem Luftwaffe. Potem Niemcy zniszczyli monument.

Wizyta w Warszawie pułkownika Indana - szefa łotewskiego lotnictwa (trzeci od lewej), 1935 r. Wizyta w Warszawie pułkownika Indana - szefa łotewskiego lotnictwa (trzeci od lewej), 1935 r. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Wizyta w Warszawie pułkownika Indana - szefa łotewskiego lotnictwa (trzeci od lewej), 1935 r.

***

Macie jakieś wspomnienia związane ze stołecznymi lotniskami? Piszcie na metrowarszawa@agora.pl.

Więcej o:
Komentarze (22)
To jedne z najstarszych linii lotniczych na świecie. Kiedyś ich samoloty latały z... Pola Mokotowskiego
Zaloguj się
  • Oceniono 14 razy 12

    Czy ja dobrze widzę? Okęcie w 193którymś tam roku obsłużyło więcej pasażerów niż Radom :D I to pomimo mniejszych i wolniejszych samolotów :D

  • asperamanka

    Oceniono 9 razy 9

    W podpisach pod zdjęciami jest błąd na błędzie. Począwszy od tego, że Żwirki i Wigury wyasfaltowano dopiero w latach 60., przy okazji budowy drugiej jezdni, a skończywszy na tym, że to Okęcie a nie Gocław zostało głównym lotniskiem cywilnym dlatego, że Niemcy w czasie wojny zbudowali tu betonowy pas startowy (cześć dzisiejszego dłuższego pasa) i duże warsztaty, i mimo zniszczeń w 1944 roku łatwiej je było odbudować, niż budować od podstaw na Gocławiu. Przelot Electry z LA do Warszawy via Chile i Argentyna też nie był „testowaniem” połączenia do USA, tylko samodzielnym lotem propagandowym.

  • sselrats

    Oceniono 6 razy 4

    Ech, to piekne logo z zurawiem... To trzeba Niemca zeby mial jaja i loga nie zmienial co i raz.

  • anna_annasz25

    Oceniono 3 razy 1

    To lotnisko z historią i teraz od tak chcą je zamknąć i przenieść do Radomia.. Mam nadzieję, że rządzący pójdą po rozum do głowy.. Praktycznie wszytkie samoloty stąd latają, enterem, którym ja podrózuje też. Nie będę jeździła do Radomia... Prędzej do Wrocławia bym pojechała niż tam..

  • gazalalshaqab

    0

    Podoba mi się ten pomnik JP ze zdj. 21. Nie mogliby czegoś takiego zrobić dla Smoleńska zamiast kombinować różne maszkary?
    Nie zajmowałoby to wiele miejsca w terenie, z bliska nie byłoby widać za bardzo co to jest, z daleka wygląda ładnie.
    Te orły kubistyczne 30's są po prostu piękne: jak można w społeczeństwie do tego stopnia wyplenić zmysł estetyczny?

  • caesar_pl

    0

    W 1926 Lufthansa latala juz do Gliwic,Tylzy,Gdanska,Zgorzelca,Londynu,Sztokholmu,Paryza,Budapesztu i wielu innych miejscowosci.

  • dziuraweportki

    0

    Widoczna tablica z napisem 'Polska Linia Lotnicza Aerolot - port Warszawa'. Czas się wybrać do lekarza. Takiego od oczu. Redachtory.

  • habib78

    Oceniono 7 razy -1

    1934-lądują lekkoatletki III Rzeszy. Wtedy jeszcze to był szalony populizm. Lekki może antysemityzm. Sfastyka nikogo bardzo nie raziła. Totaliryzmy rodzą się małymi kroczkami....

  • samochodemwszedzie

    Oceniono 18 razy -10

    Dało sie przenieść lotnisko z pół mokotowskich na okęcie da sie przenieść i teraz na CPL!

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX