Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

15.03.2017 12:06
Na co dzień nie dostrzegamy tego, jak zmienia się miasto. Wystarczy jednak spojrzeć na panoramę Warszawy sprzed lat, by te zmiany dostrzec. Pamiętacie, jak wyglądała stolica bez Rotundy PKO, Złotych Tarasów i Złotej 44? Zdjęcia, które pokazujemy, wykonano na przestrzeni ostatnich 60 lat, wszystkie z jednego miejsca - przez wiele lat jedynego punktu widokowego stolicy - Pałacu Kultury i Nauki.
1 Pałac Kultury i Nauki, panorama na hotel Marriot i Dworzec Centralny Pałac Kultury i Nauki, panorama na hotel Marriot i Dworzec Centralny Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

Na co dzień nie dostrzegamy tego, jak zmienia się miasto. Wystarczy jednak spojrzeć na panoramę Warszawy sprzed lat, by te zmiany dostrzec. Pamiętacie, jak wyglądała stolica bez Rotundy PKO, Złotych Tarasów i Złotej 44? Zdjęcia, które pokazujemy, wykonano na przestrzeni ostatnich 60 lat, wszystkie z jednego miejsca - przez wiele lat jedynego punktu widokowego stolicy - Pałacu Kultury i Nauki.

2 Skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej z Alejami Jerozolimskimi. Skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej z Alejami Jerozolimskimi. Fot. John Reps / zbiory należą do kolekcji Cornell University

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

Spójrzmy najpierw na południowy-wschód stolicy, skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej z Alejami Jerozolimskimi. Jest 1959 rok. Na horyzoncie nie widać ani Rotundy PKO, Domów Towarowych Centrum ani hotelu Novotel. Jednak, wpatrując się w zdjęcie, można wypatrzyć ulicę Widok nr 19 (5-piętrowy budynek).

Trwa właśnie zabudowa tzw. Ściany Wschodniej (kwartału między ul. Marszałkowską i Al. Jerozolimskimi). Powstaje Rotunda PKO, trwają też prace pod budowę Domów Towarowych Centrum.fotopolska.eu

Ten sam widok, ale kilka lat później, w 1965 roku. Trwa właśnie zabudowa tzw. Ściany Wschodniej (kwartału między ul. Marszałkowską i Al. Jerozolimskimi). Powstaje Rotunda PKO, trwają też prace pod budowę Domów Towarowych Centrum.

3 Panorama Warszawy w 1967 roku. Panorama Warszawy w 1967 roku. źródło: fotopolska.pl

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

Dwa lata później, w 1967 roku, stoi już gotowa Rotunda. Wyobrażacie sobie Warszawę bez ronda Dmowskiego, jednego z najbardziej ruchliwych i zatłoczonych miejsc w stolicy? No to spójrzcie na to zdjęcie. Wcześniej istniało tu zwykłe skrzyżowanie, a nazwę tę Rada Warszawy nadała rondu w 1995 roku.

Panorama Warszawy - widok na hotel Forumwww.staedte-fotos.de

Na kolejnym zdjęciu już widać hotel Forum, jeden z pierwszych wysokościowców w powojennej Warszawie (drugi budynek po Pałacu Kultury i Nauki, który przekroczył wysokość 100 m).

Panorama Warszawy - 2015Waldemar Gorlewski / Agencja Gazeta

A powyżej centrum Warszawy w 2015 roku. Hotel Forum nie tylko zmienił kolor elewacji, ale i nazwę na "Novotel Warszawa Centrum". Dziś na tym obrazku nie zobaczylibyśmy już budynku Universal. A za moment zniknie również Rotunda.

4 Pałac Kultury i Nauki, panorama na hotel Marriot i Dworzec Centralny Pałac Kultury i Nauki, panorama na hotel Marriot i Dworzec Centralny Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

Teraz czas na południowy zachód stolicy. Widok zdecydowanie historyczny. Jest 1993 rok i uderza widok pustego placu. Brak m.in. Złotych Tarasów i jednego z najbardziej znanych, warszawskich wieżowców - Złotej 44.

Złote Tarasy w budowie, 2003 rok.fotopolska.eu

- To będzie wizytówka XXI-wiecznej Warszawy - powiedział o Złotych Tarasach Lech Kaczyński (wtedy prezydent Warszawy) podczas uroczystości wmurowywania kamienia węgielnego pod budowę sklepu. Zdjęcie pochodzi z 2003 roku.

20.04.2015 Warszawa , plac Defilad 1 , Palac Kultury i Nauki . Panorama Warszawy ogladana z XXX pietra PKiN w kierunku poludniowo - zachodnim .
Fot. Waldemar Gorlewski / Agencja GazetaFot. Waldemar Gorlewski / Agencja Gazeta

A to współczesne porównanie tego samego miejsca. Widać nie tylko Złote Tarasy, ale dominujący nad stolicą apartamentowiec Daniela Libeskinda przy ulicy Złotej 44.

5 Widok na obecne Rondo ONZ. Widok na obecne Rondo ONZ. źródło: FORTEPAN/ Nagy Gyula

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

Teraz przenosimy się bardziej na południe, południowy-zachód. Przenosimy się także w czasie, bo do roku 1964 rok. Tu wkrótce powstaną okolice ronda ONZ.

Na zdjęciu: doskonale widoczny budynek Mennicy, który już nie istnieje, wieża kościoła św. Wojciecha oraz również nieistniejące już zakłady im. Róży Luksemburg.

20.04.2015 Warszawa , Palac Kultury i Nauki . Panorama Warszawy ogladana z XXX pietra PKiN w kierunku zachodnim . Zlote Tarasy , apartamowiec Daniela Libeskinda przy ulicy Zlotej 44 , hotel Intercontinental oraz Warsaw Financial Center ( WFC ) .
Fot. Waldemar Gorlewski / Agencja GazetaFot. Waldemar Gorolewski / Agencja Gazeta

Dzisiaj te okolice wyglądają tak. Najbardziej zauważalne zmiany we współczesnej panoramie stolicy? Warszawski skyline. I ciekawostka. Na zdjęciu da się jeszcze zauważyć (rozebrany w ubiegłym roku) modernistyczny pawilon Emilki, tymczasową siedzibę Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Na horyzoncie wyrasta Warsaw Spire.

6 Z Pałacu Kultury i Nauki widok na fragment ulicy Świętokrzyskiej i dalej osiedla: 'Grzybów', Młynów, Muranów, bliższy i dalszy Żoliborz z charakterystycznymi wieżowcami Kępy Potockiej na lewym brzegu Wisły, na prawym zaś elektrociepłownię żerańską, zabudowę ulicy Stalingradzkiej i w głębi nowe domy mieszkalne na Bródnie.' Z Pałacu Kultury i Nauki widok na fragment ulicy Świętokrzyskiej i dalej osiedla: 'Grzybów', Młynów, Muranów, bliższy i dalszy Żoliborz z charakterystycznymi wieżowcami Kępy Potockiej na lewym brzegu Wisły, na prawym zaś elektrociepłownię żerańską, zabudowę ulicy Stalingradzkiej i w głębi nowe domy mieszkalne na Bródnie.' Zdjęcie pochodzi z tygodnika Stolica nr 23 (1331) 10.06.1973

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

A tu północna strona Warszawy. Na pierwszym planie widać już gotowe osiedle Za Żelazną Bramą. Dalej osiedla: Grzybów, Młynów, Muranów, bliższy i dalszy Żoliborz z charakterystycznymi wieżowcami Kępy Potockiej.

Spójrzcie także na to zdjęcie. Powstaje osiedle Grzybów, które nieodwracalnie zniszczyło historyczny kształt ulicy Bagno.

Powstaje osiedle Grzybów.Fot. Fortepan / Nagy Gyula

Widać na nim końcówkę budowy Królewskiej nr 45 i 47, dopiero wychodzące z ziemi pierwsze kondygnacje budynków przy ul. Bagno 3, 5, 7. Zwróćcie także uwagę na remont Pasty. I prawdziwa perełka - Pałac Lubomirskich w starej lokalizacji, nie przekręcony.

A tak (poniżej) słynne osiedle prezentowało się w latach 80.

Osiedle Za Żelazną Bramą w latach 80. XX wieku.fotopolska.eu

Dzisiaj ten widok prezentuje się jak poniżej, po lewej stronie stoi wieżowiec Cosmopolitan wzniesiony w 2014 roku. A tak słynne osiedle prezentowało się w latach 80.

Widok Warszawy z 30 piętra PKiN.Fot. Przemek Wierzchowski / Agencja Gazeta

7 Skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, 1958 rok. Skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, 1958 rok. fortepan.hu/Lencse Zoltán

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

Tymczasem przenosimy się do 1958 roku i na skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej. Rozstrzygnięto właśnie ogólnopolski konkurs na zabudowę Ściany Wschodniej, jednego z najwybitniejszych osiągnięć modernizmu w Polsce, wpisanego na listę dóbr kultury współczesnej.

Skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej.fortepan.hu/ Nagy Gyula

Na zdjęciu z 1965 roku (powyżej) już widać, jak powstaje jeden z ważniejszych wieżowców tworzący zespół Ściany Wschodniej. Dzisiaj w budynku działa restauracja McDonalds.

Skrzyżowanie ul. Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, 1959 rok.fotopolska.eu

A tu historyczna ciekawostka. Na zdjęciu z 1959 roku widać jeden z ostańców dawnej Warszawy. Dzisiaj w miejscu starej kamienicy znajduje się wejście do metra.

8 Na zdjęciu: powstał nie tylko wieżowiec, ale i słynny Sezam, nowoczesny jak tamte czasy dom handlowy. Sklep przetrwał do 2015 roku. Na zdjęciu: powstał nie tylko wieżowiec, ale i słynny Sezam, nowoczesny jak tamte czasy dom handlowy. Sklep przetrwał do 2015 roku. Zdjęcie pochodzi z tygodnika Stolica nr 4 (1103) 26.01.1969

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

Teraz przenosimy się bardziej na wschód. W czasie najbliższych trzech lat na rogu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej powstał nie tylko wieżowiec, ale i słynny Sezam, nowoczesny jak tamte czasy dom handlowy. Sklep przetrwał do 2015 roku. Dlaczego?

20.04.2015 Warszawa , plac Defilad 1 , Palac Kultury i Nauki . Panorama Warszawy ogladana z XXX pietra PKiN w kierunku wschodnim .
Fot. Waldemar Gorlewski / Agencja GazetaFot. Waldemar Gorlewski / Agencja Gazeta

W jego miejscu powstaje 10-kondygnacyjny szklany gmach z parkingiem i galerią sklepów. Znajdą się w nim charakterystyczne zielono-żółte kafelki ze starego budynku. Mozaiki umieszczone zostaną między wyjściem z korytarzy stacji metra Świętokrzyska a wejściem do sklepu.

9 1958 rok, Panorama Warszawy z tarasu PKiN. W oddali Stadion X-lecia. 1958 rok, Panorama Warszawy z tarasu PKiN. W oddali Stadion X-lecia. fortepan.hu/Lencse Zoltán

Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]

A teraz widok na wschód. 1958 rok, w oddali Stadion X-lecia. Ulica Marszałkowska na obszarze dzisiejszej Ściany Wschodniej była przed wojną zabudowana XIX-wiecznymi kamienicami. Na zdjęciu dokładnie widać ich pozostałości. Dzisiaj w tym miejscu stoją Domy Towarowe Centrum.

18.07.1993  WARSZAWA , PALAC KULTURY I NAUKI , TARAS WIDOKOWY , PANORAMA WARSZAWY , DOMY TOWAROWE CENTRUM 
FOT. SLAWOMIR KAMINSKI / AGENCJA GAZETA
SK DVD 017 AFot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Natomiast tak wyglądał pl. Defilad i bazar przed Pałacem Kultury i Nauki w 1993 roku. Centrum stolicy zamieniło się w targowisko dzięki radnym Śródmieścia, którzy przegłosowali uchwałę o lokalizacji w tym miejscu tzw. handlu obwoźno-stolikowego. Handlowało tu ponad 2 tys. kupców.

Plac Defilad w 2014 roku.Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

I na koniec jedno z najnowszych zdjęć pl. Defilad. Sprzed pałacu zniknął targowy slums. Jednak plac zamienił się w ogromny parking. Usytuowany wokół gmachu posiada aż 1300 miejsc. Od kilku lat władze Warszawy planują, by powstał tu plac z parkingiem, ale podziemnym.

Które zdjęcie panoramy Warszawy podoba się wam najbardziej?

Komentarze (66)
Bez wieżowców, Rotundy, Złotych Tarasów i... korków? Zobacz, jak zmieniła się Warszawa w ciągu 60 lat [ZDJĘCIA]
Zaloguj się
  • gopio1

    Oceniono 25 razy 19

    O rety, ależ Warszawa była kiedyś zielona...
    Szok, jak bardzo zmniejszyła się ilość drzew przez te lata. A będzie tylko gorzej :-(

  • asperamanka

    Oceniono 17 razy 15

    "Wyobrażacie sobie Warszawę bez ronda Dmowskiego? No to spójrzcie na to zdjęcie, powstało w 1974 roku. Rondo powstało dopiero po remoncie tunelu i przejść podziemnych w latach 1985-88."
    ===================

    To ma być "prawdziwe dziennikarstwo"? Rondo razem z przejściami podziemnymi powstało w 1970 roku.

  • samtron6

    Oceniono 17 razy 11

    Jakie puste ulice bez korków. Można sobie przejść spacerkiem przez jezdnię bez obaw.

  • w.s3

    Oceniono 14 razy 10

    Ściana Wschodnia to był płot z desek oklejony plakatami. Skrzyzowanie Al. Jerozolimskich z Marszałkowską wybrukowane kostką. Drewniany Dworzec Śródmieście i Parterowa Marszałkowska, to wspomnienia z mojego dzieciństwa. Nie wspomnę o ruinach wypalonych kamienic, dorożkach ...................... i plakatach na których Tito stał z okrwawionym toporem. Ten okropny topór śnił mi się po nocach mimo, że rodzice się śmieli i mówili o nachalnej propagandzie.

  • mirrad

    Oceniono 12 razy 10

    JESTEM OSZOŁOMIONY!!!

  • lwplwp

    Oceniono 10 razy 6

    No cóż, wyglądała znacznie lepiej. Teraz to azjatycka dzicz.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX